فصلنامه غرب آسیا

فصلنامه غرب آسیا

درکی از نقش هوش مصنوعی در رمانتیسم توسعه مطالعه موردی:کشورهای شورای همکاری خلیج فارس

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران، پژوهشگر گروه کشمکش و همکاری در مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، تهران، ایران.
10.22034/wasj.2026.564375.1116
چکیده
ظهور و گسترش هوش مصنوعی، ابعاد نوینی از توسعه را پیش روی دولت‌ها قرار داده است. در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، این فناوری نه تنها به‌عنوان ابزاری برای ارتقاء بهره‌وری اقتصادی و کارآمدی نهادی مورد توجه قرار گرفته، بلکه به‌مثابه عنصری نمادین در بازنمایی آینده‌گرایی، مدرنیته و رمانتیسم توسعه نیز ایفای نقش می‌کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی در این کشورها صرفاً به‌عنوان فناوری کاربردی تلقی نمی‌شود، بلکه به گفتمانی هویتی،مشروعیت ساز و فرهنگی بدل شده است که مشروعیت سیاسی و چشم‌اندازهای توسعه‌ای را تقویت می‌کند. حال باتوجه به موارد مذکور می توان،پرسش پژوهش را هوش مصنوعی چگونه در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ابزاری برای بازنمایی رمانتیسم توسعه و ایجاد تصویری ایده‌آل از آینده پیش رو بدل شده است؟در نظرگرفت،همچنین فرضیه پژوهش این است که بهره‌گیری از هوش مصنوعی در این کشورها علاوه بر نتایج اقتصادی و فناورانه، کارکردی فزاینده و نمادین در القا روایت پیشرفت و آرمان‌های توسعه‌گرایانه دارد. بررسی اسناد سیاستی، گفتمان‌های رسمی و پروژه‌های فناورانه نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نه تنها موتور محرک در حوزه‌هایی چون انرژی، آموزش و بهداشت محسوب می‌شود، بلکه نقشی مهم در ساخت هویت توسعه‌ای و تقویت سرمایه نمادین دولت‌ها ایفا می‌کند. نتیجه آنکه، هوش مصنوعی در فضای خلیج فارس، بیش از یک فناوری، به یک استعاره توسعه‌ای و ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به چشم‌اندازهای آینده‌محور تبدیل شده است. در پایان این پژوهش قابل درک است که هوش مصنوعی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به مثابه پلی میان فناوری، سیاست و فرهنگ بازتعریف می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

درکی از نقش هوش مصنوعی در رمانتیسم توسعه مطالعه موردی:کشورهای شورای همکاری خلیج فارس

نویسنده English

parham pourramezan
PhD in Political Science, University of Tehran, Researcher, Conflict and Cooperation in the Middle East Group, Center for Scientific Research and Strategic Studies of the Middle East, Tehran, Iran.
چکیده English

ظهور و گسترش هوش مصنوعی، ابعاد نوینی از توسعه را پیش روی دولت‌ها قرار داده است. در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، این فناوری نه تنها به‌عنوان ابزاری برای ارتقاء بهره‌وری اقتصادی و کارآمدی نهادی مورد توجه قرار گرفته، بلکه به‌مثابه عنصری نمادین در بازنمایی آینده‌گرایی، مدرنیته و رمانتیسم توسعه نیز ایفای نقش می‌کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی در این کشورها صرفاً به‌عنوان فناوری کاربردی تلقی نمی‌شود، بلکه به گفتمانی هویتی،مشروعیت ساز و فرهنگی بدل شده است که مشروعیت سیاسی و چشم‌اندازهای توسعه‌ای را تقویت می‌کند. حال باتوجه به موارد مذکور می توان،پرسش پژوهش را هوش مصنوعی چگونه در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ابزاری برای بازنمایی رمانتیسم توسعه و ایجاد تصویری ایده‌آل از آینده پیش رو بدل شده است؟در نظرگرفت،همچنین فرضیه پژوهش این است که بهره‌گیری از هوش مصنوعی در این کشورها علاوه بر نتایج اقتصادی و فناورانه، کارکردی فزاینده و نمادین در القا روایت پیشرفت و آرمان‌های توسعه‌گرایانه دارد. بررسی اسناد سیاستی، گفتمان‌های رسمی و پروژه‌های فناورانه نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نه تنها موتور محرک در حوزه‌هایی چون انرژی، آموزش و بهداشت محسوب می‌شود، بلکه نقشی مهم در ساخت هویت توسعه‌ای و تقویت سرمایه نمادین دولت‌ها ایفا می‌کند. نتیجه آنکه، هوش مصنوعی در فضای خلیج فارس، بیش از یک فناوری، به یک استعاره توسعه‌ای و ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به چشم‌اندازهای آینده‌محور تبدیل شده است. در پایان این پژوهش قابل درک است که هوش مصنوعی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به مثابه پلی میان فناوری، سیاست و فرهنگ بازتعریف می‌شود.

کلیدواژه‌ها English

هوش مصنوعی
رمانتیسم
مشروعیت سیاسی
خلیج فارس
توسعه
دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 9
تابستان 1404
صفحه 175-205

  • تاریخ دریافت 14 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 07 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 07 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار 07 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404