فصلنامه غرب آسیا

فصلنامه غرب آسیا

نقش کشورهای خلیج فارس در آینده‌ی حکمرانی جهانی انرژی

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حکمرانی انرژی، دانشکده‌ی حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد سیاست‌گذاری انرژی، دانشکده‌ی مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
10.22034/wasj.2026.573431.1124
چکیده
چشم‌انداز جهانی گذار انرژی تحت تأثیر دو عامل تغییرات آب‌وهوایی و تحولات فنآورانه شکل خواهد گرفت. در این راستا، حکمرانی جهانی انرژی که به معنای مجموعه قواعد، نهادها و هنجارهای بین‌المللی تنظیم‌کننده تولید، توزیع و مصرف انرژی است، دستخوش دگرگونی بنیادینی می‌شود. این تحول، پارادایم سنتی نفوذ کشورهای حاشیه خلیج فارس را که صرفاً متکی بر ذخایر عظیم هیدروکربنی هستند را به چالش می‌کشد. این مقاله در صدد پاسخ به این سوال خواهد بود که نقش کشورهای خلیج فارس در آینده‌ی حکمرانی جهانی انرژی چگونه خواهد بود؟ در پاسخ به این سوال این فرضیه مطرح است که کشورهای خلیج فارس با سرمایه‌گذاری و توسعه‌ی فنآوری‌های نوین انرژی و متنوع‌سازی سبد انرژی خود می‌توانند در آینده‌ی حکمرانی جهانی انرژی نقش موثری را ایفا کنند. روش پژوهش این مقاله براساس چارچوب نظری امنیت انرژی و گردآوری داده‌ها بر پایه‌ی منابع کتاب‌خانه‌ای خواهد بود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کشورهای خلیج فارس با هدف تبدیل شدن به بازیگران کلیدی در انرژی‌های نو، در حال گذار از صادرات نفت خام به صادرات فرآورده‌های نفتی با ارزش افزوده و سرمایه‌گذاری بسیار در انرژی‌های تجدیدپذیر هستند. این کشورها می‌خواهند به قطب صنایع آینده تبدیل شوند، اما با چالش‌هایی از جمله شکاف بین برنامه و عمل، رقابت فنآورانه و وابستگی به درآمد نفت مواجه هستند. موفقیت در این گذار، تعیین‌کننده نفوذ آتی آنها در حکمرانی جهانی انرژی خواهد بود. با این‌حال، با توجه به روندهای موجود به نظر می‌رسد که کشورهای خلیج فارس هویت نفتی خود را حفظ کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The role of the Persian Gulf countries in the future of global energy governance

نویسندگان English

Amir Mohammad Moghani 1
Abbas Maleki 2
1 Ph.D. student of Energy Governance, Faculty of Governance, University of Tehran
2 Professor of Energy Policy, Faculty of Energy Engineering, Sharif University of Technology
چکیده English

The global energy transition landscape will be shaped by the twin forces of climate change and technological change. In this regard, global energy governance, which means the set of international rules, institutions, and norms regulating the production, distribution, and consumption of energy, is undergoing fundamental transformation. This shift challenges the traditional paradigm of the dominance of the Persian Gulf states, which rely solely on their vast hydrocarbon reserves. This paper seeks to answer the question of what the role of the Persian Gulf states will be in the future of global energy governance. In response to this question, it is hypothesized that the Persian Gulf states can play an effective role in the future of global energy governance by investing in and developing new energy technologies and diversifying their energy portfolio. The research methodology of this paper will be based on the theoretical framework of energy security and data collection based on library resources. The results of this study show that the Persian Gulf states are transitioning from exporting crude oil to exporting value-added petroleum products and investing heavily in renewable energies, with the aim of becoming key players in renewable energies. These countries want to become the industrial hubs of the future, but they face challenges such as the gap between plans and implementation, technological competition, and dependence on oil revenues. The success of this transition will determine their future influence in global energy governance. However, given current trends, it seems likely that the Persian Gulf states will retain their oil identity.

کلیدواژه‌ها English

Energy Governance
Energy Security
Energy Transition
Persian Gulf
Iran
دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 9
تابستان 1404
صفحه 65-107

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 04 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 04 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار 04 اسفند 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404