تاثیر چند جانبه گرایی تاکتیکی بر جهت گیری و نقش ملی ایران در جنوب غرب آسیا

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

چکیده
در سال‌های قرن 21 زمینه برای تغییرات ژئوپلیتیکی در جنوب غرب آسیا به‌وجود آمد. هرگونه جابه‌جایی در موازنه قدرت تأثیر خود را در سیاست منطقه‌ای و الگوی راهبردی کشورها به‌جا می‌گذارد. ایران از راهبرد چندجانبه‌گرایی و سیاست همسایگی برای نقش‌یابی موثر در جنوب غربی آسیا بهره گرفت. علت اصلی بهره‌گیری از چنین انگاره‌ای را می‌توان ماهیت بحران‌ساز و پرمخاطرة محیط منطقه‌ای ایران دانست. «سائول کوهن» مفهوم «کمربند شکننده» را در تبیین ویژگی‌های ساختاری غرب آسیا به‌کار گرفت. کوهن بر واقعیت‌های ژئوپلیتیکی تأکید داشت. در چنین شرایطی مهمترین مسئله کشورها از جمله ایران آن است که از چه سازوکارهایی برای امنیت‌سازی منطقه‌ای بهره می‌گیرند؟ ایران منطقه‌ای نیازمند همکاری‌های ژئوپلیتیکی، اقتصادی، تاکتیکی و راهبردی با کشورهای منطقه‌ای است. نقش‌یابی امنیتی ایران در فضای کمربند شکنندة جنوب غرب آسیا و خاورمیانه در شرایطی حاصل می‌شود که درک دقیقی نسبت به شکل‌بندی قدرت در سطح منطقه‌ای و سیاست بین‌الملل داشته باشد. مفروض مقاله آن است که جنوب غرب آسیا در زمرة حوزه‌های ژئوپلیتیکی آشوب‌زده بوده و امنیت‌سازی نیازمند پیچیدگی‌های مبتنی بر کاربرد قدرت، انعطاف تاکتیکی، همکاری‌های منطقه‌ای و مشارکت سازنده خواهد بود. پرسش اصلی مقاله آن است که «ایران در فضای کمربند شکننده جنوب غرب آسیا، از چه راهبرد منطقه‌ای برای امنیت‌سازی می‌بایست استفاده نماید؟» فرضیة مقاله به این موضوع اشاره دارد که «راهبرد ایران برای امنیت‌سازی در محیط بحرانی و آشوب‌زده می‌بایست مبتنی بر نشانه‌هایی از چندجانبه‌گرایی و همکاری سازنده با کشورهای منطقه‌ای باشد.» در تنظیم مقاله از رهیافت «کمربنده شکننده سائول کوهن» استفاده خواهد شد. در تنطیم مقاله از «روش تحلیل داده‌ها» استفاده خواهد شد.
واژگان کلیدی: جنوب غرب آسیا، چندجانبه‌گرایی تاکتیکی، کمربند شکننده، منطقه آشوب‌زده.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effect of Tactical Multilateralism on the Orientation and National Role of Iran in South West of Asia

نویسنده [English]

  • Zohreh Poustinchi
Associate Professor of Department of Political Science and International Relations, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The 21st century of Southwest Asia has exhibited conditions which is ready for geopolitical changes. The ensuing shifting balances of power have affected various countries’ regional and strategic policies. Within this period, Iran has emerged as a benefactor of neighboring policies and has sought to implement multilateral strategies, carving out its own role in Southwest Asia. The main factors contributing to Iran’s success have been the crisis and dangers plaguing the region. Saul Cohen’s “shatter belt” has provided us with a concept to help explain the structural features plaguing Western Asia. In addition, Cohen’s shatter belt places a strong emphasis on weak geopolitical conditions. Within these conditions, a serious question for Iran, emerges: what mechanisms can be employed by Iran to ensure and provide regional security? Multilateralism of Iran is in need of geopolitical, economic, tactical, and strategic cooperation with its regional neighbors. Iran’s role in mapping out its larger strategy of security within the shatter belt of Southwest Asia and the Middle East can only be achieved through a precise understanding of the formation of power at the regional and international political level. The assumption of the article is that securitization in Southwest Asia, a region permeated with complexities and geopolitical turbulence will require the use of power, tactical flexibility, regional cooperation, and constructivist participation. The main question of the article is: within the fragile and turbulent region of Southwest Asia, what strategy should Iran employ to ensure regional security? Adopting Cohen's “shatter belt” as a framework, and further employing the methods of data analysis, this article attempts to demonstrate that Iran's strategy for ensuring regional security in the given chaotic environment should be based on approaches of multilateralism and constructivist cooperation with neighboring countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Southwest Asia
  • Tactical Multilateralism
  • Shatter Belt
  • Security building
  • Turbulence Region