Quarterly Journal of West Asian Studies
(Faṣlnāmah-i Gharb-i Asiyā)

Quarterly Journal of West Asian Studies (Faṣlnāmah-i Gharb-i Asiyā)

درکی از نقش هوش مصنوعی در رمانتیسم توسعه مطالعه موردی:کشورهای شورای همکاری خلیج فارس

Document Type : Original Article

Author
PhD in Political Science, University of Tehran, Researcher, Conflict and Cooperation in the Middle East Group, Center for Scientific Research and Strategic Studies of the Middle East, Tehran, Iran.
10.22034/wasj.2026.564375.1116
Abstract
ظهور و گسترش هوش مصنوعی، ابعاد نوینی از توسعه را پیش روی دولت‌ها قرار داده است. در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، این فناوری نه تنها به‌عنوان ابزاری برای ارتقاء بهره‌وری اقتصادی و کارآمدی نهادی مورد توجه قرار گرفته، بلکه به‌مثابه عنصری نمادین در بازنمایی آینده‌گرایی، مدرنیته و رمانتیسم توسعه نیز ایفای نقش می‌کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی در این کشورها صرفاً به‌عنوان فناوری کاربردی تلقی نمی‌شود، بلکه به گفتمانی هویتی،مشروعیت ساز و فرهنگی بدل شده است که مشروعیت سیاسی و چشم‌اندازهای توسعه‌ای را تقویت می‌کند. حال باتوجه به موارد مذکور می توان،پرسش پژوهش را هوش مصنوعی چگونه در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ابزاری برای بازنمایی رمانتیسم توسعه و ایجاد تصویری ایده‌آل از آینده پیش رو بدل شده است؟در نظرگرفت،همچنین فرضیه پژوهش این است که بهره‌گیری از هوش مصنوعی در این کشورها علاوه بر نتایج اقتصادی و فناورانه، کارکردی فزاینده و نمادین در القا روایت پیشرفت و آرمان‌های توسعه‌گرایانه دارد. بررسی اسناد سیاستی، گفتمان‌های رسمی و پروژه‌های فناورانه نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نه تنها موتور محرک در حوزه‌هایی چون انرژی، آموزش و بهداشت محسوب می‌شود، بلکه نقشی مهم در ساخت هویت توسعه‌ای و تقویت سرمایه نمادین دولت‌ها ایفا می‌کند. نتیجه آنکه، هوش مصنوعی در فضای خلیج فارس، بیش از یک فناوری، به یک استعاره توسعه‌ای و ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به چشم‌اندازهای آینده‌محور تبدیل شده است. در پایان این پژوهش قابل درک است که هوش مصنوعی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به مثابه پلی میان فناوری، سیاست و فرهنگ بازتعریف می‌شود.
Keywords
Subjects

Volume 3, Issue 2 - Serial Number 9
Winter 2026
Pages 175-205

  • Receive Date 05 December 2025
  • Revise Date 26 February 2026
  • Accept Date 26 February 2026
  • First Publish Date 26 February 2026
  • Publish Date 22 June 2025